[ಸಾಂಕಳ್ ನಿಬಂಧ್] ಕೊಂಕ್ಣಿಪಣ್ : ಕೊಂಕ್ಣಿ ಟೀಮ್
ಆದ್ಲ್ಯಾ ಮ್ಹಯ್ನ್ಯಾಚ್ಯಾ ನಿಬಂಧಾಂತ್ ಭಾಸ್ ಆನಿ ಸಮಾಜಾ ಮಧ್ಲ್ಯಾ ಸಂಬಂದಾಚೆರ್ ಆಮಿ ನಿಯಾಳ್ ಕೆಲೊ. ಹೆರ್ ಭಾಶಿಕ್ ಸಮಾಜಾಂನಿ ಜಶಿ ಆಪ್ಲ್ಯೆ ಭಾಶೆಚಿ ಉದರ್ಗತ್ ಕೆಲ್ಯಾ ತಶಿ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಮಾಜಾಂತ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ನಾ, ವಾ ಫಕತ್ ಉಣ್ಯಾ ಪಾಂವ್ಡ್ಯಾರ್ ಜಾಲ್ಯಾ, ಹೆಂ ಸತ್ಯ್ ಆಮಿ ಪಳಯ್ಲೆಂ. ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಮಾಜ್ ಲ್ಹಾನ್, ದೆಕುನ್ ಆಮ್ಚೆಂ ಚಿಂತಪ್ಯ್ ಲ್ಹಾನ್ ಜಾಲಾಂ. ಆಮಿ ಫಕತ್ ಆಮ್ಚ್ಯಾಚ್ ಧರ್ಮಾಚ್ಯಾ, ಜಾತಿಚ್ಯಾ, ವಠಾರಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಲೊಕಾಂ ಮೆರೆನ್ ಪಾವುನ್ ಧಾದೊಶಿ. ಮಾಗಿರ್ ಲಿಪಿ ಆನಿ ಬೊಲಿಯೆಕ್ ಲಾಗುನ್ ಆಮ್ಚ್ಯೆ ಮಧೆಂ ಜುಂವೆ ರಚುನ್ ಆಮಿ ಬಸ್ಲ್ಯಾಂವ್. ಎಕಾ ಸಮಾಜಾನ್ ಮಾಂಡುನ್ ಹಾಡ್ಲಲ್ಯೆ ಕಾರ್ಯಾವಳಿಂತ್ ಆನ್ಯೆಕಾ ಸಮಾಜಾಕ್ ರೀಗ್ ನಾ. ಎಕ್ಲ್ಯಾನ್ ಬರಯ್ಲಲೆಂ ದುಸ್ರ್ಯಾಕ್ ವಾಚುಂಕ್ ಸಾಧ್ಯಾ ನಾ. ಅಸಲ್ಯೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಂತ್ ಸಾಂಕವ್ ಬಾಂದ್ಚೆಂ ಕಾಮ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಟಿಮಾಚೆಂ.
“ಕೊಂಕ್ಣಿ ಟೀಮ್” ನಾಂವಾಚ್ಯಾ ಹ್ಯಾ ನಿಬಂಧಾಂತ್ ಥೊಡಿಂ ನಿರಿಕ್ಷಣಾಂ ಆನಿ ಥೊಡ್ಯೊ ಸುಚೊವ್ಣ್ಯೊ ಹಾಂವ್ ವಾಚ್ಪ್ಯಾಂ ಮುಕಾರ್ ದವ್ರುಂಕ್ ಆಶೆತಾಂ. “ಕೊಂಕ್ಣಿ ಟೀಮ್” ಸಮ್ಜುಂಕ್ “ಕೊಂಕ್ಣಿಪಣ್” ಹೆಂ ಕಲ್ಪನ್ ಆಮಿ ಪಯ್ಲೆಂ ಸಮ್ಜುಂಕ್ ಜಾಯ್. ಕೊಂಕ್ಣಿಪಣ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್, ಕೊಂಕ್ಣಿ ಉಲೊವ್ಪ್ಯಾಂಚೊ ಏಕ್ ಖಾಶೆಲೊ ಗೂಣ್, ಜಾಂತುಂ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಸ್, ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಆನಿ ದಾಯ್ಜ್ ಆಸ್ಪಾವ್ತಾ. ಹಾಕಾಚ್ ಲಾಗುನ್ ಜಾತ್ ಕಾತ್, ಧರ್ಮ್ ಕರ್ಮ್, ಪ್ರಾಂತ್ ಪ್ರದೇಶ್ ಹ್ಯೊ ಸಗ್ಳ್ಯೊ ಗಜಾಲಿ ಜ್ಯೊ ಆಮ್ಕಾಂ ವೆಗ್ಳಾಯ್ತಾತ್, ತ್ಯೊ ಕುಶಿಕ್ ದವ್ರುನ್ “ಹಾಂವ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ” ಮ್ಹಳ್ಯಾ ತತ್ವಾಂತ್ ಆಮ್ಚಿ ಅಸ್ಮಿತಾಯ್ ಆಮಿ ಪಾಚಾರ್ಚಿ.
ಹಾಚಿ ಗರ್ಜ್ ಕಿತ್ಯಾಕ್?
1992 ವರ್ಸಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಶೆಕ್ ಸಂವಿಧಾನಿಕ್ ಮಾನ್ಯತಾಯ್ ಮೆಳ್ಳಿ. ಸಂವಿಧಾನಿಕ್ ಮಾನ್ಯತಾಯ್ ಮೆಳ್ಚೆಂ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ತಿ ಭಾಸ್ ಆತಾಂ ಅಧಿಕೃತ್ ರಿತಿನ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಮಾಂ ಖಾತಿರ್ ವಾ ಸರ್ಕಾರಾ ಸವೆಂ ಸಂವಾದ್ ಕರ್ಚ್ಯೆ ಖಾತಿರ್ ಆನಿ ತ್ಯೆ ಭಾಶೆಚ್ಯಾ ಲೊಕಾಂಕ್ ಆಪ್ಲಿ ಭಾಸ್ ಆನಿ ದಾಯ್ಜ್ ಸಾಂಬಾಳುಂಕ್ ಸರ್ಕಾರಾ ಥಾವ್ನ್.ಯ್ ಆಧಾರ್ ಮೆಳುಂಕ್ ಸಕ್ತಾ. ಮಾನ್ಯತಾಯ್ ಮೆಳುನ್ ಪಂಚ್ವಿಸ್ ವರ್ಸಾಂ ವಯ್ರ್ ಜಾಲಿಂ. ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಶೆಚೆಂ ದಿಸಾನ್ ದೀಸ್ ವಾಯ್ಟ್ ಜಾತಾಶೆಂ ದಿಸ್ತಾ. ಎಕಾ ಪಾಟ್ಲ್ಯಾನ್ ಏಕ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ನೆಮಾಳಿಂ ಬಂದ್ ಪಡ್ತಾತ್, ಉಜ್ವಾಡಾಕ್ ಯೆಂವ್ಚಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ ಉಣಿಂ ಜಾಲ್ಯಾಂತ್, ವಾಚ್ಪ್ಯಾಂಚೊ ಆಂಕ್ಡೊ ದೆಂವ್ಲಾ. ತಶೆಂಚ್ ಶಾಳಾಂನಿ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಸ್ ಏಕ್ ವಿಶಯ್ ಮ್ಹಣ್ ಘೆವ್ನ್ ಶಿಕ್ಪಿ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂಚೊ ಆನಿ ಕೊಲೆಜಿಂನಿ ಕೊಂಕ್ಣಿ ವಿಶಯ್ ಘೆವ್ನ್ ಶಿಕ್ಪಿ ತರ್ನಾಟ್ಯಾಂಚೊ ಆಂಕ್ಡೊ ದಿಸಾನ್ ದೀಸ್ ದೆಂವತ್ ಆಸಾ. ಹ್ಯಾ ತರ್ನಾಟ್ಯಾಂಕ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಶಿಕುನ್ ಸಯ್ತ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಖಾತಿರ್ ವಾವ್ರುಂಕ್ ಅವ್ಕಾಸ್ ನಾ. ಸಧ್ಯಾಚಿ ಹಿ ಪರಿಗತ್ ಪಳಯ್ತಾನಾ ನಿರಾಶ್ಪಣ್ ಭೊಗ್ತಾ.
ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಸ್, ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಆನಿ ದಾಯ್ಜ್ ಸಾಂಬಾಳುಂಕ್ ಏಕ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಪರಿಶದ್ ಆಸಾ. ಗೊಂಯ್, ಕರ್ನಾಟಕ್ ಆನಿ ಕೇರಳ್ ಹ್ಯಾ ತೀನ್ ರಾಜ್ಯಾಂನಿ ಏಕ್ ಏಕ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಅಕಾಡೆಮಿ, ತಶೆಂಚ್ ಮುಂಬಯ್, ಮಡ್ಗಾಂವ್, ಮಂಗ್ಳುರ್, ಕೊಚ್ಚಿಂತ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಶಾ ಮಂಡಳಾಂ ಆಸಾತ್. ಸಾಂಗಾತಾಚ್ ಕಾಂಯ್ ಲ್ಹಾನ್ ವ್ಹಡ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಂಘ್ ಆನಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಸಾತ್. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ್ ಪಾಂವ್ಡ್ಯಾರ್ ಆಸ್ಚ್ಯೆ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಪರಿಶದೆಚ್ಯಾ ಅಧಿವೇಶನಾಂನಿ ಥೊಡ್ಯಾ ಮುಖೆಲ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಮಾಜಾಚ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯಕಾರಾಂನಿ ಆನಿ ವಾವ್ರಾಡ್ಯಾಂನಿ ವೆಚೆಂ ರಾವಯ್ಲಾಂ. ಹಿಯ್ ಏಕ್ ಖಂತ್ ಕರ್ಚ್ಯೆ ಸಾರ್ಕಿ ಗಜಾಲ್. ದೆಕುನ್ ಘಡಿಯೆ ಹೆಂ ಸರ್ವ್ ಆಸುನ್ಯ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಫಾವೊ ತೊ ಫಳ್ ಮೆಳನಾ.
ಹಾಕಾ ದೋನ್ ಮುಖೆಲ್ ಕಾರಣಾಂ ಅಶಿಂಯ್ ಆಸುಂ ಯೆತಾತ್. ಪಯ್ಲೆಂ, ಹ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥಾಂನಿ ವಾವುರ್ಚೆ ಸಬಾರ್ ಜಣ್ ಜಾಣ್ತೆ/ ಮ್ಹಾತಾರೆ. ದುಸ್ರೆಂ ಕಾರಣ್, ತಾಂಚೊ ವಾವ್ರ್ ತಾಂಚ್ಯಾಚ್ ಪುರ್ತೊ ಮರ್ಯಾದಿತ್ ಜಾವ್ನ್ ಉರ್ಲಾ. ಫುಡೆಂ ಲಿಪಿ ಆನಿ ಬೊಲಿಯೆಚ್ಯಾ ವಾದಳಾಂತ್ ಸರ್ವಸಾದಾರಣ್ಪಣಿಂ (in general) ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಶೆಕ್ಚ್ ಮಾರ್ ಬಸ್ಲಾ. ಪೂಣ್ ಏಕ್ ಬರಿ ಗಜಾಲ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಜಾಯ್ತೆ ಖಾಸ್ಗಿ ಸಂಘ್ ಆನಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ತಶೆಂಚ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಅಭಿಮಾನಿ ಆಪ್ಣಾಚೊ ಸ್ವತಾಚೊ ದುಡು ಮೊಡುನ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಶೆತಾಂತ್ ಜಾಯ್ತೊ ವಾವ್ರ್ ಕರುನ್ ಆಸಾತ್. ತಾಂಚೆಂ ಹೆಂ ಕಾಮ್ ಅಂತರ್.ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ್ ಪಾಂವ್ಡ್ಯಾರ್ ಲೆಗುನ್ ಜಾಲಾಂ ಆನಿ ಜಾಯ್ತ್ ಆಸಾ. ಸರ್ಕಾರಿ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಂಸ್ಥಾಂನಿ ಸಧ್ಯಾ “ಸಂಗೀತ್ ಖುರ್ಚಿ” (musical chair) ಖೆಳ್ ಚಲ್ತಾ.
ಕೊಂಕ್ಣಿ ಟೀಮ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಕಿತೆಂ?
ಕೊಂಕ್ಣಿ ಟೀಮ್ ಸಮ್ಜುಂಕ್, ಕೊಂಕ್ಣಿ ಟೀಮ್ ಕಿತೆಂ ನ್ಹಯ್ ಹೆಂ ಆಮಿ ಸಮ್ಜಲ್ಯಾರ್ ಉಪ್ಕಾರ್ತಲೆಂ. ಕೊಂಕ್ಣಿ ಟೀಮ್ ಆನ್ಯೆಕ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಂಘ್ ವಾ ಸಂಸ್ಥೊ ಬಿಲ್ಕುಲ್ ನ್ಹಯ್. ದೇಶ್ಭರ್ ತಶೆಂಚ್ ಪರ್ದೇಶಾಂತ್ ಆಸ್ಲಲ್ಯಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಲೊಕಾಂಚೊ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ್ ಪಾಂವ್ಡ್ಯಾರ್ ಸ್ಥಾಪ್ಲಲ್ಯೆ ಪರಿಶದೆಚೊ, ಶಾರಾಂನಿ ಆಸ್ಲಲ್ಯಾ ಮಂಡಳಾಂಚೊ, ರಾಜ್ಯಾಂನಿ ಆಸ್ಲಲ್ಯಾ ಅಕಾಡೆಮಿಂಚೊ, ನೆಮಾಳ್ಯಾಂಚ್ಯಾ ಸಂಪಾದಕಾಂಚೊ (ಡಿಜಿಟಲ್ ಆನಿ ಪರ್ಗಟ್ ನೆಮಾಳಿಂ) ಏಕ್ ಖಾಶೆಲೊ ಪಂಗಡ್. ಗಣ್ತಾಂತ್ರಿಕ್ ಸಿದ್ಧಾಂತಾಚೆರ್ ವಿಂಚುನ್ ಘಡ್ಲಲೊ ಏಕ್ ಜಮೊ. ಹ್ಯಾ ಜಮ್ಯಾಚೆ ವಾಂಗ್ಡಿ (members) ಕೊಂಕ್ಣಿಚ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ್ ಆನಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಕ್ ಮಳಾರ್ ವಾವುರ್ಚೆ ಮನಿಸ್ ಆಸುಂಕ್ ಜಾಯ್. ತಾಂಚೊ ಏಕ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ್, .ಚಿಟ್ಣಿಸ್ (secretary) ಆನಿ ಖಜನ್ದಾರ್ ಆಸುಂ ಯೆತಾತ್. ಸ ಮ್ಹಯ್ನ್ಯಾಕ್ ಏಕ್ ಪಾವ್ಟಿಂ ವಿಂಚ್ಲಲ್ಯಾ ವಾಂಗ್ಡ್ಯಾಂಚಿ ಏಕ್ ಬಸ್ಕಾ ಘೆವ್ನ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಮಳಾರ್ ತಾಂಣಿಂ ಕಿತೆಂ ವಾವ್ರ್ ಕರುಂಕ್ ಯೆವ್ಜಿಲಾ, ಆದಿಂ ಮಾಂಡ್ಲಲ್ಯಾ ಯೆವ್ಜಣಾಂನಿ ಖಂಯ್ ಮ್ಹಣಸರ್ ಸುಫಳ್ ಜಾಲ್ಯಾತ್ ಆನಿ ಮುಕಾರ್ ತಾಂಚಿ ಕಿತೆಂ ಯೆವ್ಜಣ್ ಆಸಾ, ಹೆಂ ಲೊಕಾಂ ಮುಕಾರ್ ದವರ್ಚೆಂ, ತಾಂಚೆಂ ಮುಖೆಲ್ ಕಾಮ್ ಆಸ್ತಲೆಂ. ಸಂಸಾರ್.ಭರ್ ಶಿಂಪಡ್ಲಲ್ಯಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಲೊಕಾಂಚೆಂ ಹೆಂ ಏಕ್ ಸರ್ವೋಚ್ಚ್ ಆಂಗ್ (apex body) ಜಾಂವ್ಕ್ ಸಕ್ತಾ.
ಹ್ಯಾ ಟೀಮಾಂತ್ ಪಾತ್ರತಾಯ್ ಫಕತ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಶೆಚೆಂ ಶಿಕಪ್ ಘೆತ್ಲಲ್ಯಾಂಕ್, 30 ತೆ 60 ವರ್ಸಾಚ್ಯೆ ಪ್ರಾಯೆಚ್ಯಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕಾರಾಂಕ್, ಕಲಾಕಾರಾಂಕ್ ಆನಿ ವಾವ್ರಾಡ್ಯಾಂಕ್ ಮಾತ್ರ್ ದವರ್ಚಿ. ಏಕ್ ಪಾವ್ಟಿಂ ವಿಂಚುನ್ ಆಯ್ಲಲ್ಯಾ ವಾಂಗ್ಡ್ಯಾನ್ ದುಸ್ರ್ಯೆ ಪಾವ್ಟಿಂ ವಿಂಚುನ್ ಯೆಂವ್ಕ್ ನಜೊ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಕಾಯ್ದೊ ಕರ್ಚೊ. ಹ್ಯಾ ಟೀಮಾಂತ್ ಫಕತ್ 15 ತೆ 20 ಕ್ರಿಯಾಳ್ ವಾಂಗ್ಡಿ ಆಸ್ಲ್ಯಾರ್ ಚಡ್ ಬರೆಂ.
ಕೊಂಕ್ಣಿ ಟೀಮಾಚೊ ವಾವ್ರ್ – ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ್ ಆನಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಕ್ ಮಳಾರ್
ಕೊಂಕ್ಣಿ ಟೀಮಾಚೊ ಮುಖೆಲ್ ಹೇತು ಭಾರತಾಚ್ಯಾ ಚಾರ್ ರಾಜ್ಯಾಂನಿ ಶಿಂಪಡ್ಲಲ್ಯಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಲೊಕಾಂಕ್ ಎಕ್ಟಾಂಯ್ ಹಾಡ್ಚೊ. ಸಮೆಸ್ತ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಲೊಕಾಂಕ್ ಎಕ್ಟಾಂಯ್ ಹಾಡ್ಚೆಂ ಏಕ್ ವಿಚಾರ್ ಸಾತೆಂ (think tank). ಹೆಂ ಕರ್ಚ್ಯಾಕ್ ಕೊಂಕ್ಣಿಚ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ್ ಆನಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಕ್ ಮಳಾರ್ ತಾಂಚೊ ವಾವ್ರ್ ಜಾತಲೊ. ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಮ್ಹಣ್ತಾನಾ ಹಾಂತುಂ ಲಿಖಿತ್(ಬರ್ಪಿ), ಮೌಕಿಕ್ (ತೊಂಡಿ) ಆನಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಆಸ್ಪಾವ್ತಾ. ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮ್ಹಣ್ತಾನಾ ಹರೆಕಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಉಪ್ಸಮಾಜಾಚ್ಯಾ ಮನ್ಶಾಂಚಿ ಲೋಕ್-ಕಲಾ, ಲೋಕ್-ಜೀಣ್, ಪರಂಪರಾ, ಧಾರ್ಮಿಕ್ ಕಾರ್ಯಾವಳಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಆಸ್ಪಾವ್ತಾತ್. ಹ್ಯಾ ದೋನ್ಯ್ ಮಳಾರ್ ವಾವುರ್ತಾನಾ ಪುಸ್ತಕಾಂ ಛಾಪ್ಚಿಂ, ನಾಟಕಾಂ/ ತಿಯಾತ್ರ್ ಸಾದರ್ ಕರ್ಚೆ, ಲಘುಚಿತ್ರಾಂ, ಚಲ್ಚಿತ್ರಾಂ, ಧಾರಾವಾಹಿ ಸಾದರ್ ಕರ್ಚ್ಯೆ ವಿಶಿಂ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಟೀಮಾನ್ ಫಾಟ್ಬಳ್ (ಪಾಟಿಂಬೊ) ದಿಂವ್ಚೊ ಪಡ್ತಲೊ. ತಶೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯಾಂತ್ ಆನಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮಾಂನಿ ನವೆ ನವೆ ಪ್ರಕಲ್ಪ್ ರಚುಂಕ್ ತಾಂಣಿಂ ಯೆವ್ಜಣ್ಯೊ ಮಾಂಡ್ಚ್ಯೊ ಪಡ್ತಲ್ಯೊ. ಹೆಂ ಕರ್ತಾನಾ ಸಗ್ಳ್ಯಾಂಚೆಂ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ್ ಆಸ್ಚೆಂ, ಹಾಚೆರ್ ಚತ್ರಾಯ್ ದಿಂವ್ಚಿ. ಹ್ಯೆ ವರ್ವಿಂ ಸಮೆಸ್ತ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಲೊಕಾಂಕ್, ಕೊಂಕ್ಣಿ ಅಸ್ಮಿತಾಯೆಂತ್ ಬಾಂದುನ್ ಹಾಡುಂಕ್ ಸಾಧ್ಯ್ ಜಾತಲೆಂ.
ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ್ ಮಳಾರ್
1. ಹಿಂದು ಆನಿ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಸಮಾಜಾಂತ್ ಧಾರ್ಮಿಕ್ ಪುಸ್ತಕಾಂಚೊ ದಿಸ್ಪಡ್ತೊ ವಾಪರ್ ಜಾತಾ. ತಾಂತ್ಲಿಂ ಮುಖೆಲ್ ಪುಸ್ತಕಾಂ ತ್ಯಾ ತ್ಯಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಮಾಜಾಚ್ಯಾ ಲೊಕಾಂ ಮಧೆಂ ಪಾವುಂಕ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಟೀಮಾನ್ ವಾವುರ್ಚೆಂ. ಅಶೆಂ ಮ್ಹಣ್ತಾನಾ ಆಧುನಿಕ್ ಏಕ್ರುಪಿ ಕೊಂಕ್ಣಿ ರಾಮಾಯಣ್, ಆಧುನಿಕ್ ಏಕ್ರುಪಿ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಮಹಾಭಾರತ್, ಆಧುನಿಕ್ ಏಕ್ರುಪಿ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಿ, ಆಧುನಿಕ್ ಏಕ್ರುಪಿ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಬಾಯ್ಬಲ್ ಆಸ್ಲ್ಯಾರ್ ಭಾಶೆಂತ್ಯ್ ಏಕ್ರುಪ್ಪಣ್ (uniformity) ಹಾಡುಂಕ್ ಆಧಾರ್ ಜಾತಲೊ. ಕಠಿಣ್ ಉತ್ರಾಂಚೊ ಅರ್ಥ್ ದಿಂವ್ಕ್ ತ್ಯಾ ತ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ಚ್ ಏಕ್ ಉತ್ರಾವಳ್ ದಿಂವ್ಕ್ ಜಾತಾ.
2. ಚಾರ್ಯ್ ರಾಜ್ಯಾಂನಿ ಶಿಂಪಡ್ಲಲ್ಯಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಲೊಕಾಂ ಮಧೆಂ ಖಬ್ರೊ ವಿಸ್ತಾರುಂಕ್ ಆನಿ ಜನ್ಮತ್ ಘಡೊವ್ನ್ ಹಾಡುಂಕ್ ಏಕ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ದಿಸಾಳೆಂ ಆಸ್ಲ್ಯಾರ್ ಭೊವ್ ಬರೆಂ. ಹ್ಯಾ ದಿಸಾಳ್ಯಾಚಿ ಇ-ಅವೃತ್ತಿ ಜಾಳಿಜಾಗ್ಯಾರ್ಯ್ (website) ಘಾಲುಂಕ್ ಜಾತಾ. “ಭಾಂಗರ್ ಭುಂಯ್” ದಿಸಾಳ್ಯಾಚೊ ವಿಸ್ತಾರ್ ಫಕತ್ ಗೊಂಯ್ಭರ್ (ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿ ವಾಚ್ಪ್ಯಾಂ ಮಧೆಂ) ಆನಿ ಬುಡ್ಕುಲೊ.ಕೊಮ್ ಹಾಂಚ್ಯಾ ಒನ್ಲಾಯ್ನ್ “ಕೊಂಕ್ಣಿ ದಿಸಾಳೆಂ” ಹಾಚೊ ವಿಸ್ತಾರ್ ಫಕತ್ ಮಂಗ್ಳುರ್.ಕಾರಾಂ ಮಧೆಂ (ಕಾನಡಿ ಲಿಪಿ ವಾಚ್ಪ್ಯಾಂ ಮಧೆಂ) ಮಾತ್ರ್ ಜಾತಾ.
3. ಸಧ್ಯಾ ಚಡಾಂತ್ ಚಡ್ ವಾಚ್ಪಿ ಆಸ್ಚಿಂ ಕೊಂಕ್ಣಿ ನೆಮಾಳಿಂ, ಜಿಂ ತೀನ್ ಲಿಪಿಯಾಂನಿ ಪರ್ಗಟ್ ಜಾತಾತ್, ತಾಂತ್ಲಿಂ ವೆಂಚಿಕ್ (ವಿಂಚ್ಣಾರ್) ಬರ್ಪಾಂ, ಖಬ್ರೊ, ಘಡಿತಾಂ ಆನಿ ಹೆರ್ ಮಾಹೆತ್ ಲಿಪಿಯಾಂತರ್ ಕರುನ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಟೀಮಾಚ್ಯಾ ಜಾಳಿಜಾಗ್ಯಾರ್ ಆನಿ ಎಕಾ ಛಾಪ್ಲಲ್ಯಾ ಪತ್ರಾ ವರ್ವಿಂ ಪಸ್ರುಂಕ್ ಜಾತಾ. ಗೊಂಯ್ಚ್ಯಾ ಬರೊವ್ಪ್ಯಾಂಚಿ ವಳಕ್ ಮಂಗ್ಳುರಾಂತ್ ಜಾತಲಿ ಆನಿ ಮಂಗ್ಳುರ್ಚ್ಯಾ ಬರೊವ್ಪ್ಯಾಂಚಿ ವಳಕ್ ಗೊಂಯಾಂತ್ ಜಾತಲಿ.
4. ಜಾಗತಿಕ್ ಆನಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ್ ಪಾಂವ್ಡ್ಯಾರ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ್ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಘಡೊವ್ನ್, ಚಡಾಂತ್ ಚಡ್ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂಕ್ ಆನಿ ತರ್ನಾಟ್ಯಾಂಕ್ ಕೊಂಕ್ಣಿಚ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ್ ವರ್ತುಳಾಂತ್ ಹಾಡುಂಕ್ ಜಾತಾ. ನೆಮಾಳ್ಯಾಂಚ್ಯಾ ಸಂಪಾದಕಾಂನಿ ಹಿ ಜಬಾಬ್ದಾರಿ ಘೆತ್ಲ್ಯಾರ್ ಹೆಂ ಕಾಮ್ ಸೊಂಪೆಂ ಜಾತಲೆಂ.
5. ವಾಡ್ಯಾ ವಾಡ್ಯಾಂನಿ ಆನಿ ಗಾಂವಾಂ ಗಾಂವಾಂನಿ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಟೀಮಾನ್ ಥಂಯ್ ಆಸ್ಲಲ್ಯಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ವಾವ್ರಾಡ್ಯಾಂ ಸಾಂಗಾತಾ ಮೆಳುನ್ ಗ್ರಾಂಥಿಕ್ ರುಪಾರ್ ಏಕ್ರುಪಿ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಬರೊಂವ್ಚ್ಯೆ ಖಾತಿರ್ ಶಿಬಿರಾಂ ಮಾಂಡುನ್ ಹಾಡುಂಕ್ ಜಾತಾತ್.
6. ಭುರ್ಗ್ಯಾಂ ಖಾತಿರ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಕಾರ್ಟೂನ್, ಟಿ. ವಿ.ಚೆರ್ ಕಾರ್ಯಾವಳಿ, ನೆಮಾಳಿಂ, ಕಥಾ ಪುಸ್ತಕಾಂ ಆನಿ ಹೆರ್ ತರೆಚೆಂ ಬಾಲ್ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ರಚುಂಕ್ ಜಾತಾ. ಕೊಂಕ್ಣಿಚೊ ಫುಡಾರ್ ತಾಂಚ್ಯಾಚ್ ಹಾತಾಂತ್ ಆಸಾ.
ಸಂಸ್ಕೃತಿಕ್ ಮಳಾರ್
1. ನಾಟಕಾಂನಿ ಆನಿ ತಿಯಾತ್ರಾಂನಿ (ಡ್ರಾಮಾ) ಆಮ್ಕಾಂ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಮಾಜ್ ಪಡ್ದ್ಯಾರ್ ಪಳೊಂವ್ಕ್ ಮೆಳ್ತಾ. ಪೂಣ್ ತಿಯಾತ್ರ್ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವಾಂಚೊ ಆನಿ ನಾಟಕ್ ಹಿಂದ್ವಾಂಚೊ, ಅಸೊ ಏಕ್ ಸಮಜ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಲೊಕಾಂ ಮಧೆಂ ಘೊಳ್ತಾ. ತೊ ಇತ್ಲೊ ವಿಕಾಳ್, ಎಕಾಮೆಕಾ ಶೆಜಾರಿ ಆಸುನ್ಯ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಎಕಾಮೆಕಾಚ್ಯಾ ಕೊಂಕ್ಣಿ ದಾಯ್ಜಾ ವಿಶಿಂ ಕಳಿತ್ ನಾ. ಮ್ಹಣ್ತಚ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ತಿಯಾತ್ರಾಂನಿ ಹಿಂದು ನಟ್/ ನಾಟ್ಕಿಸ್ತ್ ಆನಿ ಕೊಂಕ್ಣಿ ನಾಟಾಕಾಂನಿ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ತಿಯಾತ್ರಿಸ್ತ್ ಆಸ್ಲ್ಯಾರ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ರಂಗ್ಮಾಂಚಿಯೆರ್ ಏಕ್ ನವಿ ಕ್ರಾಂತಿ ಉದೆತಲಿ. ಅಸ್ಲ್ಯಾ ಪ್ರಕಲ್ಪಾಕ್ ಲೊಕಾಂಕ್ ಆಕರ್ಶಿತ್ ಕರ್ಚೆಂ ಕಾಮ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಟೀಮಾಚೆಂ ಆಸ್ತಲೆಂ.
2. ಹೆರ್ ಭಾಸಾಂ ಪ್ರಾಸ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಶೆಂತ್ ಆರತಿ ಆನಿ ಭಜನಾಂಚೊ ಆಂಕ್ಡೊ ಉಣೊ. ಕಾಂಯ್ ಆರತಿಯೊ ಆನಿ ಭಜನಾಂ ಗೊಂಯಾ ಭಾಯ್ರ್ ಕರ್ನಾಟಕಾಂತ್ ಆನಿ ಕೇರಳಾಂತ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಶೆಂತ್ ಆಸಾತ್. ತಾಂಚೊ ಸಂಗ್ರಹ್ ಕರುನ್, ಏಕ್ ಸಿ. ಡಿ. ಕಾಡುನ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಲೊಕಾಂಚ್ಯಾ ಧಾರ್ಮಿಕ್ ಕಾರ್ಯಾವಳಿಂನಿ ವಾಪ್ರುಂಕ್ ಜಾತಾತ್.
3. ಆಧುನಿಕ್ ಕಾಳ್, ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಾಳ್. ಕೊಂಕ್ಣಿ ಚಲ್ಚಿತ್ರಾಂ ರಚುನ್ ಜಂಯ್ ಜಂಯ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಲೋಕ್ ಆಸಾ ಥಂಯ್ ಥಂಯ್ ತಿಂ ಸಾದರ್ ಕರುಂಕ್ ಜಾತಾತ್. ಹಾಂತುಂ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಮಾಜಾಚ್ಯಾ ಚಡಾಂತ್ ಚಡ್ ಲೊಕಾಂಚೊ ಆಸ್ಪಾವ್ ಆಸ್ಚೊ. ಮಂಗ್ಳುರಾಂತ್ ಥೊಡಿಂ ಚಲ್ಚಿತ್ರಾಂ ಪಡ್ದ್ಯಾರ್ ಆಯ್ಲಿಂ. ಸಾರಸ್ವತಾಂಚ್ಯಾ ನಿರ್ಮಾತ್ಯಾಂನಿ ಫಕತ್ ಸಾರಸ್ವತ್ ಸಮಾಜಾಚೆಂ ಚಿತ್ರಣ್ ಆನಿ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವಾಂಚ್ಯಾ ನಿರ್ಮಾತ್ಯಾಂನಿ ಫಕತ್ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಸಮಾಜಾಚೆಂ ಚಿತ್ರಣ್ ಕೆಲೆಂ. ಪೂಣ್ ಆಯ್ಲೆವಾರ್ ಗೊಂಯ್ಚ್ಯಾ ಚಲ್ಚಿತ್ರಾಂನಿ ದೋನ್ಯ್ ಸಮಾಜಾಚೆಂ ಚಿತ್ರಣ್ ಪಳೊಂವ್ಕ್ ಮೆಳ್ತಾ. ನಿರ್ಮಾತ್ಯಾಂಕ್ಯ್ ಫಾಯ್ದೊ, ಲೊಕಾಂಕ್ಯ್ ಏಕ್ ವೆಗ್ಳೆಪಣ್ ಪಳೊಂವ್ಕ್ ಮೆಳ್ತಾ.
4. ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಮಾಜಾಕ್ ಲಾಗು ಜಾಂವ್ಚ್ಯಾ ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ವಿಶಯಾಂಚೆರ್ ಲಘುಚಿತ್ರಾಂ (short films) ರಚುನ್ ಯೂಟ್ಯುಬಾಚೆರ್ ಆನಿ ಹೆರ್ ಜಾಳಿಜಾಗ್ಯಾರ್ ಸಾದರ್ ಕರುಂಕ್ ಜಾತಾತ್.
5. ಕೊಂಕ್ಣಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ರಚುನ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಜಾಳಿಜಾಗ್ಯಾರ್ ಆನಿ ಟಿ.ವಿ.ಚೆರ್ ಸಾದರ್ ಕರುಂಕ್ ಜಾತಾತ್.
6. “ZEE-ಕೊಂಕ್ಣಿ” ಹೊ ಪ್ರಕಲ್ಪ್ ಸುಫಳ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಉಪಗ್ರಹ್ ವಾಹಿನಿಚೆರ್.ಯ್ (satellite channels) ಕೊಂಕ್ಣಿ ದಾಯ್ಜಾಚೊ ಪ್ರಸಾರ್ ಜಾತಲೊ.
7. ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಮಾಜಾಂತ್ ಜಾಂವ್ಚ್ಯೊ ದೆಖ್ಣಿ, ಫುಗ್ಡಿ, ಜಾಗೊರ್, ಬಾಯ್ಲಾ ನಾಚ್, ಸಂಗೀತ್ ಸಾಂಜ್, ಕಥಾ ಮಾಳ್, ಕಾಂತಾರಾಂಚೊ/ ಸಂಗೀತ್ ಸ್ಪರ್ಧೊ ಇತ್ಯಾದಿ, ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಕ್ ದಾಯ್ಜಾಚೊ ಮುಖೆಲ್ ವಾಂಟೊ ಜೊ ಹೆರಾಂಕ್ ಆಕರ್ಶಿತ್ ಕರ್ತಾ. ಹಾಂಚೊ ಚಡಾಂತ್ ಚಡ್ ಪ್ರಸಾರ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಟೀಮಾನ್ ಕರ್ಚೊ.
ಹ್ಯೆ ಭಾಯ್ರ್, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ್ ಆನಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಕ್ ಮಳಾರ್ ಚಡಾಂತ್ ಚಡ್ ಕರ್ಯಾವಳಿ ಗೊಂಯಾಂತ್ ಆನಿ ಕರ್ನಾಟಕಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಮಂಗ್ಳುರ್ ಭೊಂವ್ತಣಿಂಚ್ ಜಾತಾತ್. ಅಸ್ಲ್ಯೊಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ್ ಆನಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಕ್ ಕಾರ್ಯಾವಳಿ ಮುಂಬಯ್, ಸಿಂಧುದುರ್ಗ್, ಕಾರ್ವಾರ್, ಬೆಳ್ಗಾಂವ್ ಆನಿ ಕೇರಳಾಂತ್ಯಿ ದಬಾಜ್ಯಾನ್ ಕರುಂಕ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಟೀಮಾನ್ ಫುಡಾರ್ಪಣ್ ಘೆಂವ್ಕ್ ಜಾತಾ.
ಮ್ಹಣ್ತಚ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಟೀಮ್ ಕೊಂಕ್ಣಿಪಣಾಚೊ ಏಕ್ ವಾಸ್ತವಿಕ್ ಆಂಗ್ ಜಾತಲೊ. ಕೊಂಕ್ಣಿ ಟೀಮಾಚೆಂ ಕಾಮ್ ವಯ್ರ್ ಸುಚಯ್ಲಲ್ಯಾ ಗಜಾಲಿಂಚೆಂ ಸಂಯೋಜನ್ ಕರ್ಚೆಂ ಆನಿ ಹ್ಯೆ ವಿಶಿಂ ಮಾಹೆತ್ ವಿಸ್ತಾರ್ಚಿ. ಮೊಟ್ವ್ಯಾನ್ ಸಾಂಗ್ಚೆಂ ತರ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಟೀಮಾಚೆಂ ಕಾಮ್ ಕೊಂಕ್ಣಿ ಲೊಕಾಂ ಮಧೆಂ, ಕೊಂಕ್ಣಿ ಭಾಶೆಚ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ್ ಆನಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಕ್ ಮಳಾರ್ ಅವ್ಕಾಸ್ ತಯಾರ್ ಕರುನ್ ತಾಚೊ ಪ್ರಸಾರ್ ಕರ್ಚೊ. ಫಕತ್ ಅಮ್ಕ್ಯಾಚ್ ಸಮಾಜಾನ್ ಕೊಂಕ್ಣಿಚೆಂ ಫುಡಾರ್ಪಣ್ ಹಾತಾಳ್ಚೆಂ ನಾಕಾ. ಹಿ ಜಬಾಬ್ದಾರಿ ಆಮ್ಚಿ ಸಮೆಸ್ತಾಂಚಿ. “ಎಕ್ವಟಾಂತ್ ಬಳ್ ಆಸಾ” ಹಾಂತುಂ ಕಸಲೊಚ್ ದುಬಾವ್ ನಾ. ಸಭೆಮಾಜಾರ್ (ಚಾರ್.ಚೊವ್ಗಾಂ ಮಧೆಂ) ಏಕ್ರುಪಿ ಭಾಸ್ ಜಾಯ್. ಹಿಯ್ ಏಕ್ ಗರ್ಜ್. ಪೂಣ್ ಏಕ್ರುಪಿ ಭಾಸ್ ಜಾಯ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಏಕ್ ಲಿಪಿ ಗರ್ಜೆಚಿ ವಾ ಭೊವ್ ಲಿಪಿ ಆಸ್ಲ್ಯಾರ್ ಬರೆಂ? ಹ್ಯಾ ನಾಜುಕ್ ವಿಶಯಾಚೆರ್ ತಿಸ್ರೊ ನಿಬಂದ್, ಭಾಸ್ ಆನಿ ಲಿಪಿ ಹಾಂತುಂ ಪಳೊಂವ್ಯಾ.
- ಜೇಸನ್ ಪೀಂತ್ ಉದ್ಯಾವರ್ (May 2020)
