20 vea Xekddeacheo Konknni Kanneo


Visavea Xekddeacheo Konknni Kannio Bhag 1 (Som: Valley Quadros)
Chaltea jivitant ghoddchea doinik ghodditak eka kannie rupar sobhai diun tea sobhayecho pordo uddoddchea vogtar vachpeak ek lisamv dimvchea paromporanugot zaun ayil'lea vicharankcho choddtavo zaun vhallyil'lea vibhin'natayecha kanniank punzayil'lo visavea xekddeacheo konknni kannio bhag 1 songroh konknni sahity bhonddarak ek omuly denngi khonddit.
Kornattok sorkaracha suvrnn mohotsou sondrbhim kornattok konknni sahity okaddomin oslem ek sahity bhonddar konknni lokacha hatim diunk yeujil'lem yozon khonddit xobhasokek favo.
Visavea xekddeachea tornea toxem pornea lekhkancha sahiteak, lipi, veapti, boli, somaz, goddicha bhond'ddentolem suttoun ekachch lipint attapun dourunk kel'lo vaur kaim sulabhayecho nhoi. Ho vaur fokt't hea eka yojnak lagon matr mhonnon vachpean hanga somzonchem. Havem axem sangtana hangasor uttl'lem dursonnem negarunk zainam. Konknni bhas ek tori hea bhaxek vaparchea horyekleak tachea konknnichea veaptik tachich mholl'lli vyoktigot poridhi asa. Thoddeamni hea poridhe thaun bhair yeun sohkorsil'lem sontosachem tor, thoddeamni sohkorsinatl'lem-i sontosachem. Konnaicha vyoktigot sintimentank konnem-i sarvozonikponni ovmanit korunk zainam. Punn tancha oshokarant konknni sahity bhonddarak zal'lem luksann matr duHkhall.
Hea songrohacha songrohokachim poilim utram vachtana vachpeak hea songroha vixim jeral vimrxatmok mahit mellta. Tea uprant portean teach vachpeak hea songrohacha voir novean ek vimrso gorz poddta mholl'llem mhaka bhogana.
Songrohok hea songrohacha vaurant fokt't ek songrohok matr zaun tachea vaurachim don utram tannem fokt't songrohokacha nodren ucharl'lim zalear kaim vaitt zatem na. To konknnecho kitloi zovabdariyut sahiti zalo zaleari hea vellar to prathmik zaun songrohok poilo ani sahiti uprant. To hangasor definitive zaun selector zauyeta. Punn decisive zaun elector nhoi. Hamv hangasor hem-i optam ki hea songrohacha bhair vochon to khud'd zaun tacheach songrohacho toch vimrxok zaunk sokana mholl'llem-i sot. Hachi gorzyo na. Zaleari tachea sahiteacha zannvayecho zovabdariyut husko ani tachi durdrixotti takai vimrxacha nodrechim don utram ulvonk laita. Hea utrank vimrso mhonncheaki sahitink zagvonn dimvchim zovabdarechim utram mhonnyet.
Hea zovabdarecha utrank sonkxiptayen porixilon korun hea songrohant attapchea kanniam voir sudirgh vimrxachi nodor marli tor sorvam pras poilem utton yemvchem bholladhik soval kitem mhollear, horyek kanniegar sahiti? horyek kanniegar sahiticha mellak vorgata? ho chorchaspod vixoi.
Ek zovabdariyut sahiti poilem aplea somajek vachta. Axem vachtana, tannem zoddl'lea onubhovak jednam to onubhog korunk sokta, tednam to apnne zoddl'lea onubhogak, aplea somaje mukar sahity zaun obhivyokt korta. Hea obhivyokte thaun tannem onubhog zoddl'li somaz ud'dhar zata va tantum sudharonn yeta mholl'llo husko taka asana. Punn tachea zovabdarek matr to zannam asta. Kednam zovabdariyut sahiti tannem zoddl'lea onubhovak to onubhog korunk sokana, tednam taka tachea onubhouk somaje mukar dourunk heramni obhivyokt kel'lea onubhogak somzon tea somzonne pormannem tachea somvedonak obhivyokt korunk poddta. Hangasor ekach vyokticha, onubhova thaun anbhog zoddl'lea, heram thaun anbhog zoddl'lea, ani hem doni nastana fokt't onubhou matr zoddl'lea vyokticha obhivyoktent kitlem vyoteas asa tem spoxtt kollta. Heach khatir onubhog zoddinatl'lea vyokticha obhivyoktek vachpacho anbhog chodd gorz.
Visavea xekddeacheo konknni kannio _ hea songrohantlea kanniamni ho zovabdariponnacho unn ovvol zaun zhollkata. Konknni sahity somaz somzonnecha ani zovabdarecha koslea pamvddear ubhi asa mholl'llem spoxtt dista.
Hea songrohant songroh kel'leo kannio, tea tea lekhkanchi apurbhayechi kanni nhoi asyet va hea songrohantleo sorv kannio xrexott kannio nhoi asyet mholl'llea sotak khud'd songrohok opun gheta. Tachea hea pramannikponnacha sotak hamvyi mandun ghetam. Tori hea songrohant attapil'leo kannio vachtana konknni lekok zovabdarecha hontar konknni somaje bhairyo ek somaz asa mholl'llench nennant mholl'llem protyokx dison yeta. Dispoddtea jivitantlea chaltea ghodditank instant kannio zaun vachpeank dimvchea thoddea lekkancha bejvabdari kamacher probhavit zaun tea probhava thaun bhair yeunk sokanatl'le lekokcho chodd zhollkatat. Heach lekkanchi dusri kanni ut'tim' asl'lo dakhlo khonddit asyeta. Punn hangasor to gorje bhailo vixoi.
Hea songrohant attapil'lea kanniamni, fokt't aplem ghor, afis, sezar, bozar, soddlear ghatt, bomboi ani golof! itlench! hea bhair somsaryo na! somazyo na! novinyotai na! voividhyotai na! punn vibhin'nota asa mholl'llea sotak hamv optam. Haka karann sodchem tor, jea koknnim lekkacha konknni veapte bhitor khoinchor konknni bhas somajecha itor bhaxe sovem veavharik ani afixiyol rupant songhrxant demvchea mott'ttak pavonk na thoinchor ho unn choddtavo mapan zollkata. Thoddeancha zovabdariyut vachpan hea unnak pois kel'lem sarkem zhollkata.
Hea modhem hea songrohant voixixottayen bhorl'leo, apurbhayecheo kannio asat. Punn teo fokt't bottamni mejyet tosleo mholl'llem vixadoni-i. Hea kanniank analyse korun tancha evaluation ko prostut korunk hea lekhnant aukas natlelean vachpean hea lekhnak fokt't khodd mhonnon mandun ghemvchi chuk. Amchem gresotponn dakhomvchea poilem amchea unneaponnak poilem bhorti koryam. Axem mhonntana hangasor fokt't unneponn matr dakhomvcho irado mhozo nhoi. Tem unnemponn koxem mholl'llevixim chintchi gorz.
Hea songrohant koxeddodachi pramannikota nastana vhallyil'lem sahity, svarthi vichar, devo dhorm' ani tache puzari, osvosth nodor, ani paromporanugot patyenni mholl'llea chouktt'tta bhitor koid zaun ’oyeo’ mhonncheabori khorxeta. Sahiteachem rochon srojnatmok ritin vhalloun, tantum voividhyota haddchea kolechea xeathiek sahitimni gollsuncha bodlak, svont mandl'lea vicharank va somajecha bhond'dde bhitor koid korchea vicharankcho chodd mandun gheun cholchabori dista. Hea bhair vochon koxeddodacha pramannikponnant somnvoi dixtt vaparchi bhudvontkai va tiur drixotti zokun somajentlea jivitak parkunchi zovabdariyut xeathi upeog kelea mholl'lleacher dubhavo marta.
Kotha mhollear fokt't sintimentam zagomvchim ghoddpam ghoddchi kola va sezarcha vyokticha jinniek upeogosun sarvozonik lisamv dimvchi kola mhonnon choddtavo sahit patyeleat toxem dista. Ho khoroch atmeaghat! hea atmeaghatachi kinchit porva korinasotana, pillge thaun pillge modhem ubzoncha, porigoten ubhe korcha vicharank sott'tt korun paromporigotent bodlun, somajent apunn sudaronn haddtam mholl'llea bhrimident somajentlea jivitakcho visron soddchem, konknni kotha somsarantolem ek mohan duront zalear, prostut somajecha porigotek visron, atmosakxecha virodh, 1960 isvecha somajecha jivitabori aicha pillgechem-i jivit teach riti rivaje, teach chal chomkanne, teach addomborachem, teach devo dhormachem asonk zai mholl'lleachem lisamv dimvchem, apnnak, sompon gel'lea aplea maloghddeanchi ani devo dhormachi porva asa mholl'lleachi nattki-i rujvat dimvchi konknni kotha somsarantolem anyek mohan duront.
Kanniek upeogosil'lea kotha vostu thaun vachpeak lisamv dimvchem, gorz poddlear xermamv sangchem, vachpeak bholatkaren budball dimvchem proitn zata xivai kanniek ani vachpeak ekameka ogochor zaun onapekxit ochanok somvedon korcheant solvata. Heach khatir kanni mhollear dispoddtea jivitantoli voiyuktik chintpachi ghottnaull nhoi. Zoxem khobre potrantlea vordebori. Jinnient kanni ek jivit zaun porteak porteak vyoktigot rupan dolleam mukar yeunk zai.
Hea songrohant konknni matiecho pormoll asa. Ho pormoll voixixottayen bhoron herank mahiti zal'lo zalear chodd borem astem. Vibhin'nota voixixottayek jikonk sokonk na. Sombhondhache ganch, man obhiman, somsokriti, riti rivaji, devo dhorm' hanchem nidrxon asa. Hem nidrxon her somajenk somzonni zaun udel'lem zalear chodd borem astem.
Bhuk, axa, tripti, sodnam toslea voiyuktik tori sadea vixeam voir anvexonn cholyil'lem bharichch unnem. Stri somvedon, ball xoxonn, youvnn xoxonn, hea vixeam voir gombhiratai na. Mog ani bhog ekachch nanneacha don mukhambori. Hancha xivai jivitak orth na. Oslea vixeam voir voividhyomoi sonxodon cholyil'lem na. Doni sobdank paromporik orthancho sobhyil'lem chodd. Totvam ani songhrxak devonk proitn kel'lem na. Asleari tantum zoddai unni. Bhouxea somajechi bhirant! heach khatir choddtavo sahity padri madrincha lobabori nitoll dhovem ani utoll non traanspaerent zaun urlam. Porki bhaxecha sahitincha utranchem veakheak diun sahity rochchea sahitincha sahiteant soit utra sutr (maloghddeanchi sangnni) vachpeak lisamv dita.
Okhkho somsarcho bhartak sojinn snnochinne mhonnon volaita. Hangachor ek choli roddta chodd abi zhogddota unnem. Hangachor ek cholo chhiomtthiddiomise korta chodd punn songhrxak rauta unno. Axem astam oslea somajent jiemvcha khoinchai sahitin somajek dekhchea nodrent opramannik zaunk nuzo. Sahitin tachea sahitea dvarim vachpea sovem sombhaxonn cholvonk zai. Oslem sombhaxonn kednanch bhaxonn zaun urana. Bogar somvedon zata. Heach khatir sahitin vachpeacha monosthitichi ani vachpeacha samajik porigotechi, vicharamni zovabdori gheunk zai. Vachpeacha somajechi porigot va vachpeacha kuttmache somskar sahiticha sahitea thaun bodlunk sady na. Sahity somajecho ek vantto matr. Tem somajent rivolyuxon haddchea pras poilem. Bhaxent rivolyuxon haddta. Sahiteak bhas prathmik ani somaz madhyomik. Heach khatir jem sahity vyoktigot rupan vachpeak doivik somvedon korcheant yoxsvi zalem tori tem yoxsvi sahity. Zori tem vachpeacha samajik porigotek lagu zaina tori. Hem parkunchi sukxm' nodor vimrxokak asonk zai.
Vimrxok tachea voyuktik chintpant khoinchai vicharank hondon ravonk sokta. To sahiti zalo zaleari taka manval'lea vicharank to onurkt zaun sahity rochunk sokta. Punn to ek vimrxok zatana tannem apnnakcho boglek dourun, sahiteak, tachea sahiticha ani tachea pattlean aschea teach sahiticha ogochor zovabdarek mukar dourun tannem rochl'lem sahity kitlem probhavit asa mholl'lleachem poisol diunk zai xivai vimrxokacha aplea vyoktigot vicharank ani sahiticha sahitik vicharank mukar dourun nhoi. Hem vimrxokacha durdrixotti ani sukxm' drixottichem unnemponn ugddapem korta. Hea vixeant havem zata titli mhinot kelea. Hea khatir hea kannie songrohantlea kanniegorancheo itor kannio pason uddas kaddun havem vharaun polleleat. Hea mhojea mhintent hamv kitlo yoxsvi zalam tem hea songrohantole sahiti zannam zatele.
Songrohachem kour ddisoin orthabhorit asa. Songrohant thoddim panam chukon geleant. Bhouxea hi chuk mhojea hatak ayil'lea songrohant matr zalea zaunk sokta. Ttoipingant ghuspodd gondoll asa. Bhouxea hea songrohak ek sompadok natl'lo hea ghuspodd gondollek karann zaunk puro. Songrohokan kannio songroh korun dil'lea mhintek zor tor eka sompadokan sompadokoponnacho vaur samballl'lo zalear va khud'd songrohokancho songrohokacho sompadok zaun vaurachi zovabdari ghetl'li zalear, hea songrohantole sobhar unn unne koryete. Konknnicha hor pranteantlea bolintolem sahity hea songrohant zomo zaunk pavonk na tem vixadoni-i. Tori oslo ek kanniam songroh porgott kel'lea kornattok konknni sahity okaddomik xobhasoki favo. Toxench hea songrohacha songrohokacho mhintebhorit vaur _ tem-i porgamvant ravon kanniank zomyil'lo vaur manan lekchea toslo. Hea songrohacha doni songrohokank manacho pronnam'.
Khollounni: Hea lekhnant spoxtt ul'lekh korun vivrannatmok vimrso dimvcha tosleo kannio hea songrohant asat. Heach kanniam vorvim konknni sahiteacho man uronk paula mholl'llem oputt sot. Oslea kannianchem va tanchea lekkachem namv havem ul'lekh korunk natl'lem karannyo bhovo sompem.
1. Konknni sahity somaz hea vellar nazuk porigotent cholta zal'lean havem hangasor namvam ul'lekh kel'leant lipi, boli, veapti, somaz, godd, hea modhem voyuktik va vyoktigot, jeral va sarvozonik vad vivad ubzomvocho va bezarayecho monsotap uttvonk nuzo.
2. Ailevar konknni sahiteant udel'lea xenn cholluvlle thaun hall'lea boroupeam modhem hem lekhon protyokx va porokxponnim konnaiki xenn ani mhomv mholl'llea vorgant vantte korcheant karann zaunk nuzo.
Hem lekhon ek vimrxa lekhon zaun astam hea lekhnak konnem-i vachpean xenn cholluvllecha vorgak melloun tea cholluvllek spurti zaun vachchem nhoi. Kiteak mhollear vimrxacha zovabdarecha vaurant hamv eka voir ek mett kaddtana sobdanim lisamv sodchea ani sahitea thaun somajent sudharonn haddomvcha 1960 isvecha chintpak havem prostut somajecha porigote mukar madhyomik zaun ghetlam. Eka kuxin zagtikoronna nimtim vyoktichem rogot sukomvchi prostut somajechi porigot ani dusrea kuxin dhorm' vyouharikponna vorvim jivitacho xvas bandchi prostut jivachi monosthiti! hea donam-i modhem addchal'lea prostut porigotentlea vyokticha voyuktik songhrxak havem prathmik zaun ghetlam. Ani heach vicharancher hondon hem lekhon likhlam.
Axem mhonntana porigot ani mhojea songhrxa vorvim hea songrohant attapocha probhavit sahiteak ul'lekh korchea mhojea dhormak hamv hanga pallinasotana mhojea ontosokrnacha opramannikponnant demvlam mholl'llea sotakyo hamv opun ghetam. Punn atmea nivedonacha vatter konknnicha khoinchai boroupeak voyuktik bott zokchem murkhponn havem korunk na mholl'llem somadhan asa. Hench somadhan hea songrohantlea devadhin boroinnarank ani ajik likhnni sanddl'lea boroinnarank manan lekixem kortana ekvisavea xekddeantyo likhnnechi dhar pajchea sorv boroinnarank fuddarak sorv borem magta.
Devo Borem Korum,
Melvin J.Vas Kelarai.
(May 9 ver, Kuwait-ant asa kel'lea Kothapatthcher Vachl'lem Lekhon)