म्हज्या गांवांत!

म्हज्या गांवांत!

जिबेर आग्रूं मांडताना तोंडाक रूच लाभाना, दोळ्यांक क्याटरकट जाताना दिश्ट सुटावी दिसाना. पूण हांगा जिबेर आग्रूंयी ना दोळ्यांनी क्याटरकट‌यी ना. मत मात्र विकाळ जावून दोळ्यां समोर अमायकांचेर जांवचो जुलूम पळेवन सवयेर पडोन ’तें सदांचें’ म्हण लेकुंक लागल्यात. एक विचित्र पिडेंत मनीस अस्वस्थ जाला. खंय थावन‍की आयिल्लो एका थराचो हंकार मनशाक ’अपूण‍च वर्तो, अपूण‍च सार्को’ म्हळ्ळ्या जिन्सार जियेंवचें सदांचें जालां. एका तेंपाधीं धिमकुरीं पावलांनी पावलां काडुंक शिकची ही चार दिसांची मिंजासकी, धावेंत इरोन वेच्या मेणाच्या वातिपरीं इरोन वेताना अपणाक कितलें पोकोर्न गेलां तें तडव जावन तर‌यी समजता. देकून आतां ’सगळें सार्केंच आसा’ म्हळ्ळीं बनावटी आदर्शांचीं मुकडीं तोंडाचेर न्हेसून, ’वयचारिकता’ बगलेन लोटून काळोकाच्या भुंयारांत राज्वटकी चडयतेल्यांक एका खिणाची पणतेची वात पेटवंक ही कविता पेचाडता.  

कवी मेलवीन जे. वास अपरूप पूण अपुर्भायेचो कवी, ’आटव्या रंगाचो धोणू’ पुसतकांत हाणें उभारलेल्यो काव्याळ इमाजो तशेंच सांकेतीक रुपांच्यो सावळ्यो कोंकणी काव्याळ भागिंत एक अथवोच अनभोग दिता. हांगासर सयत कवितेच्या एकेका काडव्यांत वयचारीक चिंत्नांचो व्हाळो आनी आयकनातले, पळेनातले, उलयनातले मनीस समाजेंत भरोन गेल्यात म्हळ्ळें सुटावें सांगोन गेल्लेपरिंच आमचेसमोर एक सवाल उभें करून वेता; ’आमीं सयत ह्या तीन वर्गाच्या मनशां पयकिंत आसांव?’

म्हज्या गांवांत!

गडदेची रंग‍मांची म्हज्या गांवचो मान
ताचीं पानां उसयताना दीश्ट उचारता शीण
शिंपडलेलीं पात्रां, पिंजलेलीं तांची चित्रां
आरावंक मेळानातलेलीं सुत्रां, परद्यार खेळचीं
जीवघात करुंक धांवचीं पिंतुरां.

ह्या पिंतुरांत,

जनन आनीं मरणा मधलें पांपाळें पिंर्गाता
आवरान लोटून हाडललो मोडू ताच्या पंदा बसला
स्वपणां घांटायिल्या चिलांक व्हाळय बोखोरता
दिवटोणे उसक्यार आमासे बाळ स्वपणांत हासता.

कोणाच्यागी घामाचो थेंबो नितळ आंकवार
धा कुडके करून तांतुंय सोधचो राय कुंवर
दोळ्यांक पट्टो, हातीं त्रास, मेजाप कशें
त्रासिचा कुल्याक तेंकोन रावलां रुपियां उशें.

पेंटेतल्या होकले मात्यार चिंचेचें थोरूं
दीस बुडताना आंगणा पोंतार दडबडचें गोरूं
उभचा पालवार हजारांनी मोरा दोळे
पाचव्या शेता कणश्यां कणश्यांचे पिंजतात गळे.

फेसताक आतां नीब‍च नाका, ख्यासताक जीब पावता
इज्मोला कर्ड्यांक वार‌य चल्ता, देवानांवीं देंवचार‌च भोंवता. 
रांदचा ख्हुरार उजो पालवयता फांत्याचें आदान
दिस्पोडतो ग्रास म्हणताना आत्म्याचेंय जाता मरण

शेज्रा आंगणांत सुण्यां माज्रांचो खेळ
कोण मनीस कोण मनजात धोसता सवाल
तर्न्या पानार पाळणें बांदललो धोवा थेंबो
चुन्या वेंगेंत सवकास दांप्ता दोळो.

कोण कितेंय सांगा कोण कशेंय चल्या
रंग‍मांचिये वयल्या विदूशकाक मान बागाया
सभासालांतले तीन मांकोड तशेच‌गा
एकलो दांप्ता दोळे, एकलो कान, आनी एकलो तोंड.
म्हज्या गांवांत!